طرح توجیهی توسعه خوشه صنعتی چای

طرح توجیهی توسعه خوشه صنعتی چای

تعداد صفحات: 25

نوع فایل: word

دسته بندی: - -

قیمت: 3000 تومان

تعداد نمایش: 461 نمایش

ارسال توسط:

تاریخ ارسال: 23 جولای 2017

به روز رسانی در: 23 جولای 2017

خرید این محصول:

پس از پرداخت لینک دانلود برای شما نمایش داده می شود.

طرح توجیهی توسعه خوشه صنعتی چای
مقدمه:
کاشت چای در ایران بیشینه ای بیش از ١٠٠ سال دارد. کشت چای از کانون نخستین خود یعنی لاهیجان به سوی شرق و غرب و به ویژه در سواحل جنوبی دریای خزر شهرهای لاهیجان، لنگرود، رودسر، املش، صومعه سرا، فومن، رشت و شفت و حتی قسمتی از استان مازندران گسترش پیدا کرده است. پراکندگی سطح زیر کشت چای به تفکیک شهرستانهای استان های گیلان ، مازندران و همچنین پراکندگی وسعت باغات چای در جداول ١ و ٢ داده شده اند که طبق آخرین داده ها و مستندات سازمان چای کشور می باشد. از جدول ۲ چندین استنباط می شود که پراکندگی وسعت باغات چای کشور طی سالهای گذشته (بویژه بعد از اصلاحات ارضی) در جهت خرد شدن بوده است
چهارچوب فکری
تجارت جهانی فشار مضاعفی را در بخش صنعت کشاورزی وشرکت های تولیدی خصوصا ازنوع کوچک و متوسط آن وارد نموده است. رقابت جهانی وسایر نیروها از قبیل تغییرات شگفت تکنولوژی ،تنوع بازارها و امثال این ها به عنوان عوامل هدایت کننده اصلی ، لزوم دگرگونی هایی در نگرش به نحوه تولید و مدیریت آن را اجتناب پذیر ساخته است. کشورما نیزعلی رغم برنامه ریزی ها و سعی وتلاش فراوان در جهت ارتقاء صنایع کوچک و متوسط، متاسفانه شاهد ورشکستگی، عدم توانایی رقابت و تعطیلی تعدادی از این گونه شرکت ها هستیم. این مسائل و کمبود ها در صنعت چای کشور بیش از پیش نمایان و به حالت بحرانی خود رسیده است. مقایسه عملکرد ها و پتانسیل های صنعت چای در کشور ما با کشورهایی همچون هندوستان ، کنیا ، سریلانکا و چین ضرورت تقویت و ساماندهی موثر و مناسب این صنعت را در کشورها نمایان می سازد .
در دنیای تجارت و اقتصاد امروز، بسیاری ازکشورها ، تقویت و رشد دادن بنگاه های کوچک و متوسط (SME) را به عنوان یکی از مهمترین راهبرهای صنعتی خود عنوان می کنند .اگرچه سازمان و شرکت های کوچک و متوسط می توانند نقش کلیدی در رشد اقتصادی و توسعه صنعتی در کشورهای در حال رشد داشته باشند ولی از پتانسیل موجود به واسطه برخی مشکلات که عمدتا به واسطه اندازه آن ها و ایزوله بودنشان می باشد نمی توانند به خوبی بهره بگیرند. در نتیجه در عمل دارای مشکلات عدیده ای می گردند که بعضا به ورشکستگی و نابودی آن ها می انجامد . حال اگر نگاهی به صنعت چای در شرق استان گیلان که اکثریت مطلق چای تولیدی ایران از آن منطقه است بیاندازیم ، مشاهده می گردد که تمامی کارخانجات چای خشک کنی ان نواحی جزء صنایع کوچک محسوب می شوند. این کارخانجات به صورت پراکنده فعالیت نموده و ارتباط کمی با یکدیگرو صنایع مرتبط با چای دارند. در دنیای تجارت و صنعت امروز ، خصوصا از دهه ٩٠ میلادی ، برای حل مشکلات علاقه به تشکیل و توسعه خوشه های صنعتی در محافل آکادمیک و صنعتی جایگاه خاصی را پیدا کرده است. با ایجاد خوشه های صنعتی و از طریق فرآیند شبکه سازی می توان سازمان ها و کارخانجات کوچکی که یک طیف محصولات مربوط یا تکمیلی را تولید می کنند و با مشکلات مشترکی مواجه و در عین حال دارای فرصت های نسبتا مشابه ای هستند به صورت منسجم درآورد که با کمک کردن به یکدیگر و هماهنگی و همکاری به بهترین رشد و مقیاس اقتصادی برسند که هرگز به تنهایی و به صورت جزیره ای کار کردن نمی توانستند به آن دست یابند. تعاریف مختلفی از خوشه صنعتی در ادبیات مربوطه موجود است ، لیکن بیشتر آن را به صورت مجموعه ای از سازمان ها و واحد های تولیدی و خدماتی در نظر گرفته که در یک منطقه جغرافیایی و یک گرایش صنعتی متمرکز شده وبا همکاری و تکمیل فعالیت های یکدیگر، محصولات و خدمات مشترک تولید می کنند و با تهدید ها و فرصت های مشابه مواجه هستند، در نتیجه توسعه خوشه ها ، بنگاه های درون خوشه با بازدهی بیشتر و استفاده تخصصی تر از امکانات و سازو کارهای موجود کارمی کنند و بازده زمانی واکنش آن ها نسبت به بازاربسیار کمتر از حالتی خواهد بود که به صورت انفرادی کار می کنند. از سوی دیگر سازمان ها و مراکز تحقیقاتی مرتبط به سطح جدید و بالاتری از توان نو آوری خواهند رسید .
علی رغم اینکه صنعت چای در ایران دارای بیشینه و قدمت تاریخی صد ساله در شرق استان گیلان می باشد، متاسفانه در سال های اخیر وارد بحران جدی اقتصادی گشته که تا نابودی این صنعت قدیمی پیش رفته است. با این همه تاکنون توسعه خوشه های صنعتی در این صنعت به عنوان یک رویکرد راهبردی مورد توجه و حمایت قرار نگرفته است، در حالیکه انتخاب الگوی تشکیل و توسعه خوشه های صنعتی در جهت شکوفایی و پویایی صنعت چای از یک ضرورت راهبردی و اجتناب ناپذیر برخوردار است . تمرکز خوب جغرافیایی کارخانجات چای خشک کنی و باغات چای در شرق استان گیلان و همچنین مواجه بودن با تهدید ها و فرصت های مشابه برای تمام بنگاه ها در صنعت چای و همسویی آن ها در تولید یک ارزش افزوده مشخص از جمله دلایلی هستند که توسعه خوشه صنعتی چای را به عنوان یک راهکار استراتژیک می طلبد. مسائل و مشکلات عدیده دیگری نیز در مورد این صنعت وجود دارد که راهبرد ایجاد و توسعه خوشه صنعتی چای را به عنوان بهترین راه حل درازمدت قوت می بخشد که به برخی از آن ها در زیر اشاره می شود :
١- عدم تولید با فناوری های جدید.
٢- کیفیت نامناسب فرآوری و تولید چای خشک.
٣- عدم وجود شبکه های همکاری موثر میان بنگاهی .
۴- بازاریابی ضعیف توسط کارخانجات و عدم شناخت کافی از بازارهای داخلی و فقدان شناخت بازارهای خارجی.
۵ -فقدان نسبی نیروهای ماهرو متخصص در تولید و توزیع چای خشک .
۶ – عدم نوآوری و پویایی در تولید فرآورده های جدید.
٧- گردش نا مناسب و کند تبادل اطلاعات دوطرفه در مورد اصول و فنون تجاری و فنی.
٨ – عدم داشتن مقیاس لازم جهت کاهش در متوسط هزینه های تولید و کارآیی پایین.
همان طوری که ذکرگردید، علی رغم آنکه به طور تاریخی و طبیعی باغات و کارخانجات چای دارای تمرکزجغرافیایی هستند ولی متاسفانه به دلایل متعدد ، خوشه صنعتی به معنای نوین کلمه در شمال کشور وجود ندارد و در حقیقت از تنوع تمامی ظرفیت ها و امکانات موجود بنگاه ها برای همکاری و هم افزایی بین آن ها در قالب یک مجموعه واحد استفاده نشده است و واقعیت این است که تاکنون سیاستی در سطح کلان صنعت چای در جهت ترویج و توسعه مزیت های منطقه ای و تمرکز جغرافیایی واحد های چای خشک کنی وجود نداشته است. با ایجاد خوشه های صنعتی چای می توان دست آوردهای مهمی چون افزایش ظرفیت تولید ، بالا بردن کیفیت تولید چای ، افزایش روحیه ی کار آفرینی و رقابت جویی در بین کارخانجات داخل خوشه ، افزایش توانمندی های فنی – تخصص در زمینه تولید چای خشک و همچنین افزایش بازار های فروش را به دست آورد .
به طور کلی مزیت های خوشه سازی در صنایع ، خصوصا صنعت چای کشور را می توان به شرح ذیل شمرد:
١ – خوشه سازی بسیج منابع مالی و انسانی را در واحد های چای خشک کنی تسهیل می کند.
٢- خوشه سازی بستری مناسب جهت پویایی و بالندگی کارخانجات چای فراهم می آورد .
٣ – با ایجاد خوشه در صنعت چای ، این امکان به هر بنگاه عضو کلاستر داده می شود که بدون نیاز به فدا کردن انعطاف پذیری خود به نحوی عمل نماید که گویی مقیاس بزگتری داشته و یا به شرکت های دیگری رسما متصل شده است و سرمایه گذاری در عین حال به مراحل کوچک و ریسک پایین تقسیم گردد .
۴- در خوشه چای ، شرکت های عضو ، امکان انباشت سرمایه و مهارت ها را برای یکدیگر به وجود می آورند که می تواند موجب تولید کالاهای متفاوت با کیفیت مناسب و تعدیل قیمت محصولات تولید شده با توجه به بازارهای مختلف و با توجه به سود بیشتر گردد . همچنین باعث تعلیم نیروهای متخصص با توجه به تکنولوژی روز و افزایش مهارت ها در صنعت چای خواهد گردید .
در یک جمع بندی از ادبیات تحقیق و مطالب چاپ شده در مورد صرفه های خوشه سازی در صنایع کوچک و متوسط که بنحوی نیز می تواند در صنعت چای نمود عینی داشته باشد، می توان موارد زیر را در اثر تمرکز کسب و کارهای کوچک ذکر نمود:
و…